Enerji ve Doğa Arasında Dengeli Bir Yol
Biyoçeşitlilik, yalnızca farklı türlerin varlığını sürdürmesi anlamına gelmiyor; ekosistemlerin işleyişini ve yaşamın devamlılığını mümkün kılan doğal dengenin temelini oluşturuyor. Gıdadan suya, iklimin düzenlenmesinden ekonomik faaliyetlere kadar pek çok sistemin devamlılığını mümkün kılıyor. İklim değişikliği, habitat kaybı ve doğal alanlar üzerindeki artan baskı bu dengeyi her geçen gün daha kırılgan hale getirirken, biyoçeşitliliğin korunmasını çevresel bir sorumluluğun ötesine taşıyor.
Biyoçeşitlilik, İklim ve Toplumsal Dayanıklılık
Biyoçeşitlilik kaybı ve ormansızlaşma, çevresel, ekonomik ve toplumsal etkileri de beraberinde taşıyan küresel boyutta sorunlardır. Bilimsel çalışmalar, biyoçeşitlilik kaybı ile iklim değişikliğinin doğrudan ilişkili olduğunu ve birbirini hızlandırdığını gösteriyor. Ormansızlaşma, atmosferdeki sera gazı yoğunluğunu artırırken artan sıcaklıklar ve aşırı hava olayları ekosistemleri zayıflatarak bu döngüyü daha da derinleştiriyor.
Bu riskler doğrultusunda Zorlu Enerji olarak doğanın korunmasını çevresel etkilerin yönetimi, iklim dayanıklılığı ve toplumsal refah açısından öncelikli bir konu olarak ele alıyoruz. Doğayı korumaya yönelik çalışmalarımızı sürdürülebilirlik odaklı iş modelimizin kritik unsurlarından biri olarak değerlendiriyor; biyoçeşitlilik ve ormansızlaşma politikalarımız doğrultusunda çevresel etkimizi kurumsal düzeyde yönetiyoruz.
Biyoçeşitlilik ve Enerji Dönüşümü Yaklaşımımız
Enerji sektörü de su, toprak, türler ve habitatlarla doğrudan ilişkisi nedeniyle biyoçeşitliliğin korunmasında önemli bir role sahip. Bu doğrultuda Zorlu Enerji’de sürdürülebilirlik yaklaşımımızı, yenilenebilir enerji üretimiyle sınırlamıyoruz. Sürdürülebilir bir geleceğin, karbon emisyonlarını azaltmakla birlikte doğanın kendini yenileme kapasitesini korumakla mümkün olduğuna inanıyoruz. Faaliyetlerimizin; su, toprak, türler, habitatlar ve yerel yaşamla doğrudan temas ettiğinin bilinciyle, projelerimizin ekosistemler üzerindeki etkisini en aza indirmek amacıyla biyoçeşitlilik uygulamalarını sahalarımızda da hayata geçiriyoruz. Sağlıklı ekosistemlerin sürdürülebilir bir geleceğin temeli olduğunun farkındayız ve enerji sektöründeki varlığımızı çevresel sorumlulukla örtüştürüyoruz.
Başarının yalnızca büyümeyle değil, doğayla ve insanla kurulan ilişkinin kalitesiyle ölçüldüğünü biliyoruz. Bu anlayış doğrultusunda, doğanın korunmasını ve ekosistemlerin sürekliliğini destekleyen çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Zorlu Enerji olarak 2025 yılında güncellediğimiz sürdürülebilirlik stratejimizde biyoçeşitliliği bu yaklaşımın odağında konumluyor; onarmak, kapsamak ve dönüştürmek başlıkları altında ele alıyoruz. Özellikle onarmak başlığı altına, biyoçeşitlilik kaybını iklim kriziyle birlikte ele alan ve etkisini dengelemenin ötesine taşıyan bir anlayış benimsiyoruz.
2035 yılına kadar doğa için net pozitif etki yaratan bir şirket olma hedefimiz doğrultusunda ağaçlandırma, habitat ve tür koruma çalışmalarımızla hem ekosistemlerin onarılmasına katkı sağlıyor hem de yerel ölçekte biyolojik çeşitliliğin sürekliliğini destekliyoruz.
Biyoçeşitlilik ve ormansızlaşma çalışmalarımızın ürettiği etki odaklı, karşılaştırılabilir ve ölçülebilir sonuçların bağımsız değerlendirmeler tarafından doğrulanması bizim için önemli bir gösterge. S&P Global’in biyoçeşitlilik değerlendirmesinde 99 puan almamız, uluslararası düzeyde de güçlü bir performans sergilediğimizi ortaya koyuyor. Bu geri bildirim, yaklaşımımızın sonuçlarını ortaya koyarken gelecek yatırımlarımız için de yol gösteriyor.
Risk Temelli ve Veri Odaklı Süreç Yönetimi
Net pozitif hedefimizin sahada kalıcı ve ölçülebilir sonuçlara dönüşmesi için, karar alma süreçlerimizin temelini oluşturan kapsamlı bir biyoçeşitlilik risk değerlendirmesi çalışması gerçekleştirdik. Faaliyetlerimizin doğal çevre üzerindeki etkilerini ve ekosistemlere olan bağımlılıklarımızı; operasyonlarımız, komşu ekosistemler ve değer zincirimiz genelinde entegre bir bakış açısıyla ele aldık. Risk temelli bu yaklaşım, öncelikli aksiyon alanlarını netleştirirken stratejik hedeflerimizin sahaya tutarlı ve etkin biçimde yansıtılmasını sağladı.
Biyoçeşitlilik risklerini, sistematik ve veri temelli bir yönetim anlayışıyla ele alıyoruz. Uluslararası standartlar rehberliğinde WWF Biyoçeşitlilik Risk Filtresi ve IBAT gibi küresel araçları da kullanarak sahalarımızın ekolojik hassasiyetlerini bilimsel yöntemlerle analiz ediyor, ekosistem hizmetlerine olan bağımlılıklarımızı ve faaliyetlerimizin türler ile habitatlar üzerindeki etkilerini birlikte değerlendiriyoruz.
Sahada Hayata Geçen Tür ve Ekosistem Odaklı Uygulamalar
Biyoçeşitlilik yönetiminde, sahadaki uygulamaların sürekliliğini sağlamanın kritik önem taşıdığına inanıyoruz. Bu nedenle, risk altındaki türler için tesislerimizde eylem planları oluşturuyor, düzenli izleme çalışmaları yürütüyoruz. Türlerin durumunu değerlendirirken IUCN Tehdit Altındaki Türler Kırmızı Listesi’ni esas alıyor, Bern ve CITES sözleşmeleri kapsamındaki türleri koruma yaklaşımımıza entegre ediyoruz. Entegrasyonun sahada anlaşılması ve uygulanması için hazırladığımız Kritik Türler Kitapçığı’nı 2024 yılında santrallerimize dağıttık. Eğitimlerle desteklediğimiz bu çalışma sayesinde biyoçeşitliliğe günlük operasyonlarımızda etkin şekilde yer veriyoruz.
Bu yaklaşımın somut başarılarından biri, Kızıldere sahamız çevresinde sadece Denizli Sarayköy’de yetişen endemik Sarı Bambul (Heliotropium thermophilum) için yürüttüğümüz koruma çalışmalarının olumlu sonuçları oldu. Kritik tehlike altında bulunan bu tür için Pamukkale Üniversitesi iş birliğiyle yürüttüğümüz çalışmalar doğrultusunda söz konusu tür, IUCN Red List’te kayıt altına alındı.
2021’den bu yana OEDAŞ bünyesinde yürüttüğümüz Can Dostlar Projesi’nin kapsamını genişlettik. Göç rotaları üzerindeki yaklaşık 1.000 direği kuş koruma ekipmanıyla donatarak enerji nakil hatlarında yaşanan kuş çarpılmalarını %95 oranında azalttık. İkizdere Hidroelektrik Santralimizde kurduğumuz balık geçitleriyle sucul ekosistemlerin sürekliliğini gözetiyor; jeotermal, rüzgâr ve elektrik dağıtım faaliyetlerimizde bozulan alanlar için rehabilitasyon uygulamalarını devreye alıyoruz. Yürüttüğümüz biyoçeşitlilik araştırmaları sayesinde Tirebolu Örümceği ve Seçmen Çakşırı gibi bilim dünyası için yeni endemik türlerin literatüre kazandırılmasına katkı sunarak koruma çalışmalarının bilimsel temellerini de güçlendiriyoruz.
Ekosistem Restorasyonu ve Ağaçlandırma
Biyoçeşitliliğin korunmasını, ormansızlaşmayla mücadeleyi de kapsayan daha geniş bir ekosistem bakış açısıyla ele alıyoruz. Doğal alanların kaybını önlemeyi, bozulan alanları onarmayı ve orman ekosistemlerinin sürekliliğini sağlamayı, iklim değişikliğiyle mücadele ve biyoçeşitlilik çalışmalarımızın kesişim noktasında konumlandırıyoruz.
Bu kapsamda, Sıfır Karbon Ayak İzi Ormanları Projemiz ile 2035 yılına kadar toplam 1,2 milyon fidana ulaşmayı hedefliyoruz. 2025 yılı sonu itibarıyla ise 692 bin fidanı toprakla buluşturduk.
Biyoçeşitlilikten Doğa Pozitif Geleceğe
Biyoçeşitlilik odağı, enerji ve teknolojideki dönüşümün; doğayla kurulan ilişkinin de dönüşümünü gerektirdiğini gösteriyor. Zorlu Grubu’nun Akıllı Hayat sürdürülebilirlik vizyonu doğrultusunda doğayla uyumlu, onarıcı ve kapsayıcı bir dönüşüm anlayışını tüm faaliyetlerimize yansıtıyoruz. Zorlu Enerji olarak doğayı korumayı stratejik önceliğimiz olarak görmeye ve ekosistemleri gelecek nesiller için korumaya devam edeceğiz.