Büyük Şirketler Nasıl B Corp Sertifikası Alabilir?

B Corp sertifika süreci büyük şirketler için nasıl ilerliyor, bu sertifikayı almak için gerekenler neler?

 Büyük Şirketler Nasıl B Corp Sertifikası Alabilir?

Büyük Şirketler Nasıl B Corp Sertifikası Alabilir?

Gezegenimize yaşattığımız en büyük sorun olan iklim krizinin ve çeşitlilik, kapsayıcılık, sosyal eşitsizlik gibi daha nice sorunların farkında olan şirketler var. Bu farkındalıkla çalışanlarına, topluma ve çevreye karşı sorumlu olan bu şirketler üretirken topluma katkı sağlamayı benimsiyor. Bunu benimseyen şirketlere B Corp (Benefit Corporations) deniyor, yani dünyaya faydalı ve değer yaratan şirketler. B Corp Sertifikası ise şirketlerin çalışanlarına, topluma ve çevreye karşı sorumlu olduğunu gösteren bir belge. B Lab’in oluşturduğu ve giderek büyüyen B Corp hareketinin sertifika süreci büyük şirketler için nasıl ilerliyor, bu sertifikayı almak için gerekenler neler gelin birlikte bakalım.

Dünden bugüne B Corp hareketi

Stanford Üniversitesi’nde öğrenciyken tanışan Jay Coen Gilbert, Bart Houlahan ve Andrew Kassoy tarafından başlatılan B Corp hareketi, yine aynı kişilerce kurulan kâr amacı gütmeyen kuruluş B Lab tarafından yürütülüyor. B Lab, şirketleri sadece hissedarlarını değil faaliyetlerinden etkilenen herkesi nasıl etkilediklerine göre değerlendiriyor. B Corp hareketi B Lab’in internet sitesinde, “bir liderler topluluğunun öncülüğünde işi iyilik için bir güç olarak kullanan insanların yürüttüğü küresel bir hareket” şeklinde tanımlanıyor. Burada her şirket için amaç sadece dünyanın en iyisi olmak değil, dünya için en iyi olmak.

B Corp Sertifikası nedir? Nasıl alınır?

Bu küresel hareketin bir parçası olarak konumlanmak ve “B Corp” sertifikası almak isteyen şirketler, B Lab tarafından sosyal ve çevresel etkileri tüm boyutlarıyla analiz eden, şirketin iş modelini değerlendiren B Etki Değerlendirilmesi (BED) adı verilen bir denetimden geçiyor. B Corp sertifikası alabilmek için BED’de 200 üzerinden en az 80 puan almak gerekiyor. Şirketlerin büyüklüğüne, faaliyet gösterdiği sektöre, piyasaya göre özelleştirilebilen BED için

  • Yönetişim,

  • Çalışanlar,

  • Tüketiciler,

  • Toplum ve

  • Çevre olmak üzere beş alana bakılıyor.

Her bir alan için farklı soruların yer aldığı değerlendirme yaklaşık 200 sorudan oluşuyor. B Lab ayrıca şirketlerin yanıtlarını doğrulayacak kanıtlar da istiyor ve doğrulama süreci başlıyor. İşte tam da burada şeffaflık ve hesap verebilirlik devreye giriyor. Ardından şirketlerin B Corp Karşılıklı Bağımlılık Bildirgesi’ni imzalaması gerekiyor. Burada şirketler fayda odaklı şirket olarak yapılanmayı, tüm paydaşlarının çıkarlarını gözetmek üzere hukuki koruma sağlamayı taahhüt etmiş oluyor.

Büyük şirketler ve B Corp sertifikası

Şimdi gelelim büyük şirketlerin nasıl B Corp sertifikası alacağına. B Lab, daha önce küçük ve orta ölçekli şirketlere odaklanıyordu. Ancak daha sonra bu değişti ve halka açık çokuluslu büyük şirketler de bu küresel harekete dahil oldu. Bu bazı kesimler tarafından eleştirilse de B Lab’in hedefi; her şirketin sadece dünyanın en iyisi olmaya değil, dünya için en iyi olmaya çabalaması. Bu hedefin gerçek olması için büyük şirketlerin de işin içinde olması gerekiyor. Bunun üzerine B Lab büyük şirketler için daha katı standartlarla yeni sertifika gereklilikleri oluşturmaya karar veriyor. Bunlar arasında;

  • Şeffaflık,

  • Hesap verebilirlik,

  • İnsan hakları politikası benimseme,

  • Yıllık etki raporları oluşturmak ve bunu kamunun erişimine açmak gibi başlıklar yer alıyor.

Ayrıca B Lab’in Bağımsız Standartlar Danışma Kurulu tarafından da şirketlerin bu gereklilikleri ne ölçüde karşıladığı denetleniyor. Süreç kapsam belirleme ile devam ediyor. Burada da şirketin sahip olduğu alt kuruluşlara bağlı olarak kaç BED gerektiği belirleniyor; şirketin yapısı ve yönetimi gözden geçiriliyor. Son aşama da tamamlanan tüm BED’lerin değerlendirilmesi ve doğrulanmasını içeriyor. Böylece toplam BED puanı belirleniyor. Bir şirket, tüm faaliyetlerinin en az %95’i BED’den geçer not alırsa ancak o zaman sertifika almaya hak kazanıyor.

Oldukça zorlu bir süreç öyle değil mi? Ama B Corp olmak isteyen büyük şirketlerin gözü korkmasın, çünkü B Lab’in başlattığı B Hareket Ustaları (B Movement Builders) adlı program, büyük şirketlerin “B Corp gibi olma” yolunda adımlar atarak harekete katılmasının yolunu açıyor, sertifika sürecine nasıl yaklaşması gerektiği hakkında bir çerçeve sunuyor. Bunun yanında B Hareket Ustaları, B Corp olmak isteyen şirketler arasında bir iletişim ağı görevi görüyor. Tabii bu programa katılmak için şirketlerin B Corp Karşılıklı Bağımlılık Bildirgesi’ni imzalaması ve kriterlerini karşılaması, ardından BED’i hemen kullanmaya başlaması gerekiyor. Ayrıca B Corp topluluğuyla çalışmayı taahhüt etmesi ve BM’nin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’ndan (SKA) en az üçünü kendine hedef belirlemesi gerekiyor. B Corp’lar Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na verdikleri katkıyı da ölçme aracına sahip. UN Global Compact (UNGC) ile birlikte geliştirilen SDG Action Manager aracı bu alandaki ilerleme için şirketlere yol haritası sunuyor.

Özetle dünyaya faydalı bir şirket olabilmek için:

  • Şirket performansının toplum, çevre ve yönetişim (ESG) göstergeleri ile ölçümlenmesi

  • Şirketlerin yetkinliklerini ve kaynaklarını kullanarak dünyanın karşı karşıya olduğu meselelerin çözümü için harekete geçmeleri

  • Dünyanın en iyisi değil dünya için en iyisi olmak için harekete geçmeleri gerekiyor.

Bu yazıda imece'nin Stanford Social Innovation Review (SSIR) işbirliği ileSSIR'da yayımlanan ve Türkçe’ye çevrilen B Corp Hareketi Büyüyor başlıklı makalesinden yararlanıldı.